Bidang kepakaran anestesiologi telah berkembang jauh sepanjang berabad-abad, dengan kemajuan dalam kedua-dua metodologi dan teknologi. Jika pada masa dahulu pesakit diketuk di kepala atau arteri karotid mereka ditekan sehingga pengsan sebagai kaedah pengurusan kesakitan sebelum menjalani prosedur, penggunaan anestetik dalam bidang perubatan pada hari ini telah dipertingkatkan untuk meningkatkan tahap keselamatan dan keberkesanan. Pakar Perunding Anestesiologi di PMC, Dr. Sakinah Mohd Akhir, membincangkan aspek ini.

ANESTESIOLOGI DAN PENJAGAAN TERARAH

Anestesiologi adalah cabang perubatan yang unik yang menumpukan kepada pemberian sedation anaesthesia dan melegakan kesakitan (analgesia) semasa tempoh sebelum pembedahan, semasa pembedahan, dan selepas pembedahan. Pelbagai prosedur pembedahan dan perubatan lain menjadikan bidang kepakaran ini satu kepakaran penting dalam penjagaan kesihatan. Pengurusan kesakitan dan penjagaan kritikal adalah lanjutan utama dalam amalan ini bagi memastikan pentadbiran anestesia yang selamat dan berkesan untuk mereka yang mendapatkan rawatan serta sokongan berkaitan dengan keadaan mereka. Satu tinjauan menyeluruh ke dalam bidang ini menerangkan pelbagai jenis kaedah anestesia yang digunakan.

Kepakaran Khusus Pakar Anestesiologi

Pakar anestesiologi dilatih dalam menggunakan pelbagai teknik sedation, anestesia, dan analgesia pada masa yang berbeza. Langkah-langkah utama merangkumi anestesia tempatan, serantau, dan am. Dalam kes di mana anestesia am diperlukan, pesakit akan dibius sehingga tidak sedarkan diri sepanjang tempoh sesuatu prosedur perubatan. Ini membantu pesakit kekal tidak sedar—dan yang lebih penting, bebas daripada kesakitan untuk memudahkan proses tersebut. Peranan yang rumit, pakar anestesiologi adalah doktor yang mahir dalam pengurusan saluran pernafasan. Meliputi intubasi dan ventilasi, fungsi penting adalah memastikan pesakit bernafas dengan normal dan berkesan sepanjang pembedahan.

“Apabila melibatkan kategori penjagaan ini, seorang pakar anestesiologi memainkan peranan penting dalam pasukan perubatan yang bertanggungjawab terhadap intervensi yang diterima pesakit semasa prosedur yang dijadualkan. Sebelum (pra-pembedahan), semasa (intra-pembedahan), dan selepas (pasca-pembedahan), penilaian menyeluruh ke atas pesakit dijalankan merentasi disiplin, termasuk perundingan dengan pasukan pembedahan, untuk menentukan dengan teliti tindakan anestesia dan pengurusan kesakitan yang tepat dan selamat untuk diambil,” jelas Dr. Sakinah Mohd Akhir, Pakar Perunding Anestesiologi dan Penjagaan Kritikal di Putra Medical Centre, Kedah. Hospital ini mempunyai jabatan khusus yang kukuh dalam bidang anestesiologi, dengan barisan pakar yang berkemahiran tinggi bersedia membantu pesakit.

Pengurusan kesakitan dan penjagaan kritikal merupakan lanjutan utama dalam memastikan keselamatan dan keselesaan pesakit

Sejarah Pesakit dan Pemantauan Rapi

Selain itu, dalam aspek pemberian penjagaan kritikal, pakar anestesiologi merupakan pakar dalam perubatan rawatan rapi dan intervensi kecemasan, memberikan sokongan penting kepada pesakit yang mengalami penyakit atau kecederaan serius. Kategori pengamal penjagaan kesihatan ini merangkumi pemantauan tanda-tanda vital pesakit serta pelarasan tahap anestesia semasa pembedahan dan prosedur lain. Walaupun kebanyakan teknik anestetik pada masa lalu melibatkan campuran herba dan alkohol, kaedah rawatan kini telah diperbaiki dengan ketara, dengan tumpuan yang jelas terhadap bidang seperti farmakokinetik (kesan tubuh terhadap ubat) dan farmakodinamik (kesan ubat terhadap tubuh).

Selain farmakologi, pakar anestesiologi turut mahir dalam ventilasi mekanikal, pelbagai alat pemantauan fungsi fisiologi, neuroanatomi, serta bidang-bidang teras lain dalam perubatan. Dalam sesetengah kalangan, pakar anestesiologi turut dikenali sebagai ahli anestetik, dan istilah ‘anestesia’ digunakan sebagai padanan kepada ‘anestetik’, yang merujuk kepada strategi perubatan bagi pengurusan kesakitan. “Seperti doktor penjagaan primer anda, seorang pakar anestesiologi perubatan menguruskan semua aspek penjagaan kesihatan anda (tekanan darah, diabetes, asma, alahan, dan jantung), sambil memberikan anestetik yang menyebabkan anda atau sebahagian daripada badan anda tidak menyedari kesakitan daripada prosedur yang dijalankan,” kongsi Dr. Sakinah.

“Malah, apabila epidural (pengurusan kesakitan secara setempat atau serantau) diperlukan semasa proses kelahiran, seorang ibu yang sedang bersalin akan diperiksa terlebih dahulu dan tanda-tanda vitalnya dipantau sebelum suntikan diberikan untuk mengurangkan kesakitan yang amat sangat semasa peringkat bersalin. Ini merupakan salah satu contoh prosedur perubatan yang memerlukan kepakaran pakar anestesiologi, dan ia terpakai bagi kelahiran normal mahupun kelahiran secara pembedahan caesarean.”

Sebelum (pra-pembedahan), semasa (intra-pembedahan), dan selepas (pasca-pembedahan), tanda-tanda vital dipantau

Memanfaatkan Kelebihan Langkah-langkah Anestetik

Contoh biasa pembedahan yang memerlukan anestesia am (pesakit tidak sedarkan diri) termasuk prosedur invasif atau minimum invasif yang melibatkan kepala, belakang, jantung, paru-paru, dan abdomen—antara lain. Manakala anestesia serantau (penyekatan rasa pada kawasan besar badan) dengan epidural, spinal, atau blok anestetik (lengan atau kaki) mungkin digunakan semasa pembedahan pinggul, lutut, tangan, atau kaki. Sementara itu, intravenous sedation (ubat untuk membuat seseorang berasa tenang, dengan tahap kesedaran yang berbeza-beza), yang mungkin disertai atau tidak dengan penyekatan rasa setempat, biasanya menjadi pilihan utama untuk pelbagai prosedur seperti bronkoskopi, kolonoskopi, sistoskopi, endoskopi atas, pembedahan gigi, pembedahan kulit kecil, pembedahan plastik (kosmetik) atau rekonstruktif, dan juga pembaikan patah tulang kecil.

Menariknya, terdapat beberapa subkepakaran dalam bidang anestesiologi. Antaranya ialah pengurusan kesakitan dan bidang lain seperti anestesia kardiak, pediatrik, neuro, ortopedik, dan obstetrik, serta tonggak utama yang merangkumi penjagaan hospis dan paliatif (untuk pesakit geriatrik) serta perubatan sukan (kecederaan dan sebagainya). Putra Medical Centre Alor Setar telah menjadikan misi hospital untuk memberikan akses kepada penjagaan kesihatan berkualiti kepada setiap lapisan masyarakat, dan oleh itu, pesakit dijamin perjalanan penjagaan yang bermakna. Untuk maklumat lanjut mengenai pelan dan pakej PMC, lawati portal kami di sini—atau hubungi kami.

TENTANG DR. SAKINAH MOHD AKHIR

Pakar dalam perkhidmatan penjagaan kritikal, Dr. Sakinah Mohd Akhir adalah Pakar Perunding Anestesiologi di bawah Putra Medical Centre. Beliau menamatkan Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia. Beliau melanjutkan pengajian Sarjana Anestesiologi di Universiti Sains Malaysia. Selepas itu, beliau menjalani latihan klinikal pascasiswazah di Hospital Tuanku Fauziah dan Hospital Universiti Sains Malaysia. Beliau juga merupakan ahli Persatuan Perubatan Malaysia dan Persatuan Pakar Anestesiologi Malaysia. Dr. Sakinah menyertai Putra Medical Centre di Kedah pada tahun 2024.

Untuk maklumat lanjut, layari media sosial rasmi kami: