Dos. Jadual. Disiplin. Keselamatan.
“Ibu, ada makan ubat tak hari ini?” Adakah soalan seperti ini kedengaran biasa bagi anda yang menjadi penjaga utama kepada ibu bapa yang sudah berusia? Berapa kali anda menerima jawapan seperti: “Oh, mak lupalah, nak.” Bagaimana pula jika individu di bawah jagaan anda ialah remaja atau kanak-kanak yang perlu dipantau pengambilan ubatnya? Sama ada untuk jangka pendek atau panjang, terdapat beberapa langkah asas yang boleh membantu memudahkan pengurusan ubat-ubatan.
Menguruskan pengambilan ubat boleh menjadi sesuatu yang mencabar, terutamanya jika pesakit perlu mengambil lebih daripada satu jenis preskripsi.
RAWATAN PENYAKIT MELALUI PENGAMBILAN UBAT
Menghidap selesema dan menerima preskripsi antibiotik serta ubat lain daripada doktor keluarga untuk merawat simptom biasa seperti demam, sakit tekak, batuk, hidung berair, dan bersin tidak sama dengan pengambilan ubat secara berkala bagi mengawal penyakit kronik. Ribuan rakyat Malaysia mengambil lebih daripada satu jenis preskripsi bagi merawat penyakit seperti diabetes, strok, sakit jantung, kegagalan buah pinggang, dan kanser. Kajian menunjukkan jumlah ini hampir mencecah 30,000 orang, dengan majoritinya terdiri daripada warga emas.
Pesakit Geriatrik dan Polifarmasi
Dalam konteks masyarakat Malaysia yang berbilang kaum, kajian menunjukkan bahawa dalam kalangan warga emas, sebanyak 51% pesakit geriatrik yang menghidap penyakit tidak berjangkit di fasiliti penjagaan primer mengambil sekurang-kurangnya lima atau lebih jenis ubat jangka panjang. Fenomena ini, yang menjejaskan individu berumur 55 tahun ke atas, dikenali sebagai “polifarmasi.” Golongan pesara merupakan kumpulan yang paling berisiko dan oleh itu menjadi keutamaan dalam pelaksanaan protokol kesihatan yang disasarkan. Mungkin individu tersebut ialah anda sendiri, atau seorang yang anda sayangi seperti ibu bapa atau saudara yang sudah lanjut usia.
Menyesuaikan Jadual dan Dos Ubat
Dalam apa jua keadaan dan tanpa mengira usia, pengurusan ubat-ubatan boleh menjadi sesuatu yang mencabar—terutamanya bagi individu yang perlu mengambil pelbagai jenis ubat preskripsi setiap hari untuk tempoh jangka panjang. Menurut seorang ahli farmasi di Putra Medical Centre, “Kuncinya ialah memudahkan proses ini dengan mewujudkan sistem pengurusan ubat yang sesuai untuk diri anda. Beri tumpuan kepada jadual pengambilan dan dos ubat, serta bina rutin harian berdasarkan dua aspek penting ini supaya anda tidak terlupa atau terlepas hari pengambilan ubat tanpa sengaja.”
Mulakan dengan memperkenalkan pesakit yang berkemampuan kepada pengelola pil (pill organiser) yang mempunyai ruang berasingan dan jelas bertanda untuk setiap hari.
Langkah 1: Memperkenalkan Carta Ubat-Ubatan
Sediakan satu carta yang menyenaraikan setiap jenis ubat preskripsi berserta nama ubat, tujuan, kekerapan pengambilan, dan dos. Arahan pengambilan amat penting, maka pematuhan perlu diberi perhatian. Letakkan carta ini di tempat yang mudah dilihat seperti di pintu peti sejuk atau di kabinet ubat. Anda juga boleh menulis maklumat ini dalam jurnal dan mengemas kini sebarang perubahan apabila perlu. Tetapkan pemasa pada telefon atau jam tangan anda — peringatan berulang ini sangat membantu untuk memastikan ubat diambil tepat pada masanya. Lakukan perkara yang sama bagi penebusan ubat susulan supaya preskripsi sentiasa diperbaharui mengikut keperluan.
Langkah 2: Susun Pengambilan Ubat Secara Teratur
Pemberdayaan merupakan bahagian penting dalam proses pemulihan kerana ia menggalakkan inisiatif diri dan memberikan pesakit rasa tanggungjawab terhadap penjagaan kesihatan mereka sendiri. Doktor turut melibatkan pesakit dalam proses penjagaan kendiri, sekali gus memupuk rasa akauntabiliti dan tujuan. Malah, jika anda terlibat dalam penjagaan ibu atau bapa yang telah bersara, anda mungkin akan menyedari bahawa warga emas yang masih berdikari amat menghargai apabila mereka diberikan kepercayaan untuk mengurus diri sendiri. Untuk memudahkan proses ini, perkenalkan pengatur ubat yang direka khusus agar ubat-ubatan dapat disusun dalam ruang yang ditandakan mengikut hari dalam seminggu.
Langkah 3: Keselamatan Sebagai Asas Utama
Persekitaran memainkan peranan besar dalam memastikan keselamatan serta keberkesanan ubat-ubatan anda. Oleh itu, pastikan ubat-ubatan yang telah dipreskripsikan disimpan di tempat yang sejuk dan kering. Elakkan daripada menyimpannya di bilik air walaupun di dalam kabinet ubat. Pastikan juga ubat-ubatan disimpan jauh daripada capaian kanak-kanak bagi mengelakkan sebarang risiko kemudaratan. Jangan ambil ubat yang telah tamat tempoh. Jika dinasihatkan oleh doktor, lupuskan segera ubat-ubatan yang telah dihentikan penggunaannya. Selain itu, ambil hanya ubat yang telah dipreskripsikan untuk anda, dan elakkan sama sekali mencampurkan alkohol dengan ubat-ubatan anda.
PMC: DAPATKAN NASIHAT DARIPADA AHLI FARMASI KAMI
Sekiranya anda baru sahaja menerima diagnosis dan pertama kali mengambil ubat yang dipreskripsikan, ketahuilah bahawa anda tidak bersendirian. Tiada sebab untuk berasa bimbang atau takut sekiranya anda mempunyai sebarang persoalan atau kebimbangan berkaitan ubat-ubatan anda. Pada bila-bila masa, anda boleh menghubungi kami untuk mendapatkan maklumat dan sokongan tambahan. Kunjungi hospital kami untuk berjumpa dengan ahli farmasi atau doktor bagi mendapatkan panduan serta dorongan lanjut. Sekiranya anda mengalami kesan sampingan yang menjejaskan rutin harian, buatlah temu janji dengan pasukan perubatan kami yang berdedikasi hari ini.
