Menurut statistik tahun 2025, dianggarkan kira-kira 20% rakyat Malaysia menghidap Diabetes Mellitus (DM) atau penyakit kencing manis. Sekiranya anda merupakan salah seorang yang menghidap penyakit ini, sedang menerima rawatan dan bacaan glukosa darah anda berada dalam julat sasaran, tahniah atas usaha anda dalam mengawal penyakit tersebut! Adalah lumrah bagi seseorang untuk berfikir, “Memandangkan paras gula dalam darah saya terkawal, mungkin saya tidak perlu lagi berjumpa doktor. Saya hanya perlu meneruskan pengambilan ubat seperti biasa.” Walau bagaimanapun, jawapannya adalah jelas: Tidak, anda masih perlu menghadiri temu janji susulan secara berkala.
Mengapakah perkara ini penting? Teruskan membaca untuk mengetahui sebabnya.
Diabetes Mellitus merupakan penyakit kronik yang memerlukan pengurusan berterusan dan boleh dikawal melalui pelbagai jenis rawatan, termasuk ubat-ubatan oral serta rawatan suntikan. Sekiranya tidak dikawal dengan baik, diabetes boleh menjejaskan pelbagai bahagian tubuh, termasuk otak, mata, jantung, buah pinggang, saluran darah dan kulit, khususnya pada bahagian kaki. Antara langkah terpenting dalam menguruskan diabetes dan penyakit berkaitan gaya hidup yang lain, seperti hipertensi (tekanan darah tinggi) dan hiperkolesterolemia (paras kolesterol tinggi), ialah mengamalkan serta mengekalkan gaya hidup sihat. Pematuhan terhadap rawatan yang telah ditetapkan oleh doktor juga amat penting. Namun begitu, walaupun anda mengamalkan gaya hidup sihat dan mematuhi pengambilan ubat secara konsisten, temu janji susulan serta pemantauan kesihatan secara berkala tetap diperlukan.
Kita perlu memahami bahawa tubuh manusia sentiasa mengalami perubahan. Seiring dengan peningkatan usia, struktur dan fungsi tubuh turut berubah. Sebagai contoh, pankreas yang berfungsi dengan baik ketika seseorang masih muda mungkin secara beransur-ansur menjadi kurang berkesan dalam menghasilkan insulin akibat proses penuaan atau faktor-faktor lain. Faktor tersebut termasuk pengumpulan lemak viseral yang berlebihan di bahagian abdomen, kerosakan akibat keradangan atau ketumbuhan, serta kesan pengambilan ubat-ubatan tertentu. Perubahan ini boleh berlaku walaupun seseorang mengawal pengambilan gula dengan teliti dan mematuhi rawatan diabetes yang ditetapkan. Akibatnya, paras glukosa darah mungkin meningkat secara beransur-ansur atau menjadi semakin sukar dikawal. Dalam jangka masa panjang, paras glukosa darah yang tinggi secara berterusan boleh merosakkan organ-organ penting, khususnya mata dan buah pinggang.
Tubuh juga dipengaruhi oleh pendedahan berterusan kepada faktor persekitaran dan gaya hidup. Sebagai contoh, penduduk di kawasan bandar mungkin terdedah kepada tahap pencemaran alam sekitar yang lebih tinggi. Kehidupan bandar yang serba pantas, peningkatan tekanan atau stres, serta kebergantungan kepada makanan segera dan makanan terproses berbanding makanan segar yang seimbang akibat kesibukan harian boleh menyumbang kepada peningkatan tekanan oksidatif. Dalam jangka masa panjang, faktor-faktor ini berpotensi menyumbang kepada proses penuaan pramatang dan menjejaskan kesihatan secara keseluruhan.
Pemeriksaan kesihatan secara berkala, termasuk pemeriksaan fizikal dan ujian darah, amat penting untuk memantau keadaan kesihatan serta mengesan sebarang masalah yang berpotensi berlaku pada peringkat awal. Temu janji susulan juga memberikan peluang kepada pesakit untuk membincangkan sebarang kebimbangan berkaitan rawatan semasa atau masalah yang mungkin timbul akibat pengambilan ubat-ubatan. Sesetengah ubat boleh menyebabkan kesan sampingan yang menjejaskan kesejahteraan pesakit, walaupun ubat tersebut telah diambil untuk suatu tempoh yang lama. Dengan membincangkan perkara ini bersama doktor, rawatan boleh dinilai semula dan dos ubat boleh diselaraskan atau rawatan alternatif boleh dipertimbangkan sekiranya bersesuaian.
Selain itu, pemeriksaan berkala membolehkan masalah kesihatan lain dikenal pasti, seperti tekanan darah tinggi, paras kolesterol yang tidak normal dan jenis kanser tertentu, bergantung pada ujian saringan yang disyorkan serta faktor risiko individu. Konsultasi berkala juga memberikan peluang kepada pesakit untuk mengetahui perkembangan terkini dalam bidang perubatan dan mendapatkan penjelasan daripada doktor mengenai sebarang persoalan berkaitan keadaan kesihatan mereka.
Ilmu perubatan dan kaedah rawatan sentiasa berkembang, dan pilihan rawatan baharu atau yang lebih sesuai mungkin tersedia dari semasa ke semasa. Hal ini tentunya lebih baik berbanding bergantung sepenuhnya pada maklumat yang diperoleh daripada media sosial atau kecerdasan buatan (AI), kerana maklumat tersebut mungkin tidak tepat, tidak terkini atau tidak sesuai dengan keadaan kesihatan individu. Setiap individu mempunyai keperluan kesihatan yang berbeza, justeru rawatan hendaklah disesuaikan mengikut keadaan dan keperluan masing-masing.
Saya ingin mengibaratkan tubuh manusia seperti sebuah kereta. Kereta memerlukan servis dan penyelenggaraan secara berkala di bengkel bagi mengenal pasti komponen yang perlu diganti, dibaiki atau dilaraskan. Pemeriksaan ini penting untuk memastikan kenderaan berfungsi dengan baik dan keselamatan penumpangnya terjamin. Jika kita boleh menghantar kereta untuk diservis secara berkala dengan penuh disiplin, mengapakah kita tidak melakukan perkara yang sama untuk menjaga tubuh dan kesihatan diri sendiri?
Ingatlah, memastikan paras glukosa darah sentiasa terkawal memang penting, tetapi menghadiri temu janji susulan secara berkala juga sama pentingnya. Jangan tunggu sehingga gejala muncul sebelum mendapatkan nasihat perubatan.
